Yeşilay’ın 5. Sağlıklı Fikirler Kısa Film Yarışması’nın kazananları belli oldu

Yeşilay’ın 5. Sağlıklı Fikirler Kısa Film Yarışması’nın kazananları belli oldu

Yeşilay’ın organize ettiği 5. Sağlıklı Fikirler Kısa Sinema Yarışması’nın kazananları, Yeşilay Genel Lide
Ana Sayfa Sağlık 17 Haziran 2021 127 Görüntüleme

Besin zehirlenmesine karşı 10 önlem

Yaz mevsiminde yaygın görülen hastalıklardan biri olan besin zehirlenmesi ekseriyetle hafif seyrederken, nadiren de olsa hastanın hayatını kaybetmesiyle sonuçlanabiliyor. Besin zehirlenmesinin yaz mevsiminde sıkça görülmesinin nedeni ise sıcaklığın artmasıyla birlikte ziyanlı mikroorganizmaların besinlerde daha kolay üreyip, çoğalabilmeleri. Dünya Sıhhat Örgütü’ne nazaran; besinlerle taşınan virüs, parazit, bakteri, toksin ve kimyasal unsurlardan kaynaklanan ‘besin zehirlenmesi’ dünyada her yıl yaklaşık 600 milyon kişiyi tehdit ediyor. Sıhhat Bakanlığı bilgileri de; ülkemizde tekrar her yıl 5-6 milyon kişinin besin zehirlenmesi sorunu yaşadığını belirtiyor. Besin zehirlenmesinden en çok et, süt, deniz eserleri ve yumurta sorumlu oluyor. Besin zehirlenmesinde kişi kontamine, yani rastgele bir hastalık etkeni bulaşmış olan gıdayı yedikten ortalama yarım saat ile 72 saat içerisinde; mide bulantısı, kusma, sulu yahut kanlı ishal, karın ağrıları, kramplar ve ateş üzere belirtiler gelişebiliyor. Acıbadem Dr. Şinasi Can (Kadıköy) Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Evrim Demirel, “Herkesin hastalık etkeni bulaşmış olan gıdayı yedikten sonra verdiği reaksiyon tıpkı olmayabiliyor. Kiminde hiç belirti görülmezken kiminde ise önemli yakınmalar gelişebiliyor. Belirtiler kesilmediğinde ve şiddeti arttığında tabibe başvurmak yaşamsal ehemmiyet taşıyabiliyor” ikazında bulunuyor. Pekala, besin zehirlenmesinden korunmak için hangi kusurlardan kaçınmamız gerekiyor? 

Ellerinizi sık sık yıkayın 

Ellerimizle gün içerisinde hastalık etkeni olan her türlü tabana temas ediyoruz. Bunun sonucunda da ellerimizden pek çok hastalık bulaşabiliyor. Örneğin lavaboya giren bir kişi ellerini kurallara uygun yıkamadığında ziyanlı tüm mikroorganizmalar ellerinde kalıyor. Kirli ellerle temas da hastalık etkeni bakteri ve virüslerin besine bulaşmasına yol açıyor. Bu duruma ‘çapraz bulaşma’ deniyor hasebiyle bilhassa rastgele bir pişmiş yahut pişmemiş besine dokunmadan evvel ellerinizi en az 20 saniye boyunca kesinlikle sabunla yıkamalısınız.  

Çiğ etleri başka besinlerden uzak tutun

Alışveriş yaparken, yiyecekleri hazırlarken yahut saklarken; çiğ kırmızı etleri, tavuk üzere kümes hayvanlarını, balık ve kabuklu deniz hayvanlarını öteki besinlerden uzak tutun zira çiğ olan bu tıp etlerde basitçe üreyen salmonellla, E.coli, staphylococcus aureus üzere bakteri ve virüsler, sebze- meyveye bulaştıklarında besin zehirlenmesi gelişebiliyor ayrıyeten eti kestiğiniz tahta ile zerzevat doğradığınız tahta tıpkı olmasın. Et kestiğiniz bıçakları, eti koyduğunuz yerleri ve ellerinizi; yemek pişirmeye başlamadan evvel kesinlikle sabunlu sıcak suyla yıkayın. Bu formda çapraz bulaşmayı önlersiniz. 

Oda sıcaklında çözdürmeyin

Yüksek sıcaklığa sağlam olmayan yiyecekleri (kırmızı et, kümes hayvanları, balık, süt, peynir…) ortalama 5 derecenin üzerinde olan sıcaklıklarda uzun müddet bulundurmayın. Oda sıcaklığı ortalama 21-22 derece civarlarında oluyor ve bu ortamdaki yiyecekler dışarıda kaldıkları müddet içerisinde süratle ziyanlı bakteriler üretiyorlar. “Bu nedenle buzluğunuzdan çıkarmış olduğunuz donuk etleri oda sıcaklığında katiyen çözdürmeyin” ikazında bulunan Beslenme ve Diyet Uzmanı Evrim Demirel, şöyle devam ediyor: “Donuk etinizin, pişirme sürecinin bir gün öncesinde buzdolabının içinde çözünmesini sağlayın. Şayet acil çözünmesi gerekiyorsa, mikrodalga fırınınız varsa buz çözdürme programıyla çözdürüp, akabinde süratlice pişirin. Mikrodalga fırınınız yoksa akan ılık suyun içinde süratle çözdürüp tekrar bekletmeden pişirin. Dikkat etmeniz gereken bir diğer kıymetli nokta ise çözülen etleri tekrar dondurmamak olmalı” diyor.  

Buzdolabınızı tıka basa doldurmayın

Buzdolabınızın dondurucu olmayan olağan kısımlarında sıcaklık 5 derecenin üstünde olmamalı, zira sıcaklık arttıkça ziyanlı mikroorganizmalar çoğalıp üreyecektir ayrıyeten yiyecekleri buzdolabındaki soğuk hava içeride rahat dolaşabilecek halde yerleştirmeli ve tıka basa doldurmamalısınız zira buzdolabını çok doldurursanız içeride soğuk hava her besine birebir derecede tesir etmez ve bunun sonucunda yiyeceklerde mikroorganizmalar üremeye başlar. Bilhassa sıcak mevsimlerde dolabın kapağını çok sık açarak içerideki sıcaklığın artmasına da yol açmayın. 

Buzdolabında 1-2 saatten fazla bekletmeyin

Beslenme ve Diyet Uzmanı Evrim Demirel et gibi çok süratli bozulan yiyecekleri hiç bekletmeden süratlice soğutmanız yahut dondurucuya kaldırmanız gerektiğini belirterek, “Özellikle kırmızı et ve tavuk üzere kümes hayvanlarını satın aldıktan sonra buzdolabında 1-2 saatten fazla bekletmeyin; ya pişirin ya da süratle dondurucuya kaldırın. Aksi halde besin zehirlenmesine neden olabilen mikroorganizmalar süratle çoğalıp, üreyebiliyorlar” diyor. 

Son kullanma tarihlerine dikkat! 

Görünüşleri ve kokuları hiçbir biçimde değişmese bile son kullanma tarihleri geçmiş yiyecekleri asla tüketmeyin.

Şişmiş yahut çatlamışsa, almayın! 

Beslenme ve Diyet Uzmanı Evrim Demirel, konserve besinlerin şiddetli besin zehirlenmelerine yol açabileceğini belirterek, “Konserve kutularının ağır darbeli, şişmiş yahut çatlak olmamasına dikkat edin ve bu eserleri satın almayın” diyor. Konutta yaptığınız konservelerin de üretim esnasında katiyen hava almamaları çok değerli zira hava almış eserlerde zehirlenmemize sebep olan ziyanlı mikroorganizmalar ürerler” diyor. 

Yumurtayı buzdolabına yerleştirirken yıkamayın 

“Yumurta uygun şartlarda satın alınmaz ve saklanmazsa çok tehlikeli olabiliyor” bilgisini veren Beslenme ve Diyet Uzmanı Evrim Demirel, tekliflerini şöyle sıralıyor: “Salmonella ve E. Coli üzere bakterilerin bulaşmamaları için yumurtayı satın alırken üzerinde hayvan dışkısı ve kir olmamasına dikkat edin yeniden birebir nedenle çatlak yumurtaları almayın ayrıyeten buzdolabına asla yıkayarak kaldırmayın. Bunun nedeni ise yıkandıktan sonra yumurta kabuğunun üzerindeki gözeneklerin açılarak hastalık oluşturan mikroorganizmaların süratle yumurtanın içine girmelerine sebep olması. Yumurtayı kullanımından çabucak evvel yıkayıp, pişirmeli ve tekrar bilhassa çaprak bulaş olmaması için yumurtaya dokunduktan sonra ellerinizi uygunca yıkamalısınız. 

Etler düzgün pişmiş olsun 

Salam, pastırma ve çiğ köfte üzere çiğ tüketilen etler yahut tercihen az pişmiş etler de bakterilerin bulaşması açısından risk oluşturuyorlar. Örneğin az pişmiş olan tavuk etinde salmonella, kırmızı ette de bir tıp E.coli bakterisi üreyebiliyor. Bu nedenle bakterilerin yok olmaları için etlerin âlâ pişmiş olmasına dikkat edin. 

Hazırlık öncesinde güzelce yıkayın

Besin kaynaklı zehirlenmeler, kontemine olan (hastalık etkeni bulaşan) besinlerin tüketilmeleri sonucu ortaya çıkan bir tablo. Bu nedenle besinleri pişirmede kullandığınız mutfak gereçlerini ve yüzeylerini, yemeği hazırlamadan evvel deterjanla çok yeterli yıkayın. 

Hibya Haber Ajansı

Yorumlar (Yorum Yapılmamış)

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.