Hızlı nüfus artışı doğal çevreyi olumsuz etkiliyor!

Hızlı nüfus artışı doğal çevreyi olumsuz etkiliyor!

İnsan nüfusu arttıkça ve gelişimi sürdükçe doğal etraf de değişime uğruyor. Süratli nüfus artışı, artan
Ana Sayfa Sağlık 7 Haziran 2021 103 Görüntüleme

Güneş alerjisine dikkat

Güneş alerjisi nedir?

Güneş alerjisi, cildimizin güneş ışınlarına karşı çok bir hassasiyet göstermesidir ve cildin güneş ışığına maruz kalması nedeniyle ortaya çıkar. Güneş ürtikeri yahut güneşe bağlı kurdeşen olarak da bilinir. Cildin güneşe maruz kalan bölgelerinde tekrarlayan, kaşıntılı kızarıklık, ödem, kabarıklık halinde olan kurdeşen ataklarıyla kendini gösterir. Genellikle hafif bir alerji olarak görülmekle birlikte çok derecede olduğunda sorun yaratabilir, günlük aktivitelerimizi sınırlayabilir ve hayat kalitemizi olumsuz tarafta etkileyebilir.  

Güneş alerjisinin görülme sıklığı nedir? 

Güneş alerjisi, az görülen bir kurdeşen cinsidir. Tüm kurdeşen olaylarının yüzde 0,5’inden daha azını oluşturur. Hastalık çoklukla gençlerde (ortalama yaş 35) başlar, lakin yenidoğanlarda yahut yaşlı bireylerde de görülebilmektedir. Bayanlarda daha sık görülür. Alerjiye yatkın olan atopik şahıslarda görülme sıklığı biraz daha yüksektir Güneş ürtikerinin öbür kronik ürtiker tipleri ile birlikte görülme mümkünlüğü yüzde 16’dır

 Güneş alerjisi nasıl gelişir?

Güneş alerjisinin nasıl geliştiği tam olarak anlaşılamamıştır. Güneşe maruz kaldıktan sonra ortaya çıkan, IgE aracılı olabilen ani bir çok hassaslık tepkisidir. Güneş ürtikerinin gelişmesinde bir hipotez ortaya atılan bir hipotez ise şöyledir: “Güneş ışınları, serumda yahut cildimizde bulunabilen kromofor ismi verilen endojen bir maddeyi aktive ederek onu immünolojik olarak etkin bir foto-alerjene dönüştürüyor. Bu daha sonra alerjiye neden olan mast hücrelerinden kimyasal unsurların salınmasını tetikleyerek kurdeşen lezyonlarına neden olur” Güneş alerjisi olan bir kişinin kendi serumunun ışınlanarak enjeksiyonu da ciltte alerji yapmasından ötürü bu hipotez ile dengeli bulunmuştur.  

Güneş alerjisinin tetikleyicileri nelerdir?

Bazen, güneş ürtikeri, birtakım ilaçlar tarafından tetiklenir. Birtakım kolesterol düşürücü ilaçlar (Atorvastatin gibi), antipsikotik olarak kullanılan birtakım ilaçlar (klorpromazin), kimi antibiyotikler (tetrasiklin gibi) yahut doğum denetim hapları güneş alerjisini tetikleyebilir. 

Parfümler, dezenfektanlar, boyalar yahut öteki kimyasalların kullanımı sonrası güneş ışınına maruz kalmak da güneş alerjisine neden olabilir.

Güneş alerjisinin belirtileri nelerdir?

Güneş ışığına maruz kaldıktan birkaç dakika sonra, güneşe maruz kalan bölgelerde:

Kızarıklık,

Yanma,

Ödemli kabarıklıklar formunda belirtiler görülür. 

Güneş ışınlarının alttaki cilde ulaşmasına müsaade veren ince ve beyaz giysilerle kaplı alanlarda da güneş alerjisi gelişebilir. Göz etrafında yahut dudaklarda da alerji görülebilir. 

Kıyafet altında kalan cilt çoklukla güneşe maruz kaldığında daha şiddetli reaksiyon verir. Yüz ve el sık sık güneşe maruz kaldığı için daha toleranslıdır. 

Bilhassa cildin geniş alanları uzun mühlet güneş ışığına maruz kalırsa mide bulantısı, hırıltılı teneffüs, nefes darlığı yahut bayılma üzere önemli alerji belirtileri de görülebilmektedir. Bununla birlikte, önemli alerji belirtileri olsa bile alerjik şok nadiren gelişir. 

Belirtiler ne vakit geçer?

Ciltte görülen belirtiler, hadiselerin yüzde 75’inde güneşe maruz kalmanın kesilmesinden sonraki bir saat içinde düzelmeye başlar ve 24 saat içinde büsbütün düzelir. Belirtilerin şiddeti ve müddeti de ışığın yoğunluğu ile değişebilir.

Teşhisi nasıl yapılır?

Güneş alerjisi teşhisinde hastadan alınan bilgiler çok kıymetlidir. Güneş ışığına maruz kaldıktan birkaç dakika sonra meydana gelen süreksiz kurdeşen olması kıymetlidir. Güneşe maruz kalınmadığında muayene bulguları olağandır. Güneş ürtikerinin teşhisinde klinik bulguların kıymetli olmasının teşhis sıra teşhis fototest ile doğrulanabilir. Fototest, cildinizin farklı dalga boylarındaki bir güneş lambasından gelen UV ışığına nasıl reaksiyon verdiğine ve hangi dozda reaksiyon verdiğini bakar. Cildinizin reaksiyon verdiği dalga uzunluğu, belli güneş alerjinizi belirlemenize yardımcı olabilir.

İlaca bağlı fotosensitivite yahut foto kontakt dermatiti dışlamak için fotopatch testi yararlı olabilir. Fotopatch denilen yama testi, cildinize alerjileri tetiklediği bilinen farklı unsurları koymayı, bir gün beklemeyi ve akabinde cildinizi bir güneş lambasından gelen UV radyasyonuna maruz bırakmayı içerir. Cildiniz muhakkak bir unsura reaksiyon verirse, güneş ürtikerini tetikleyen şey bu olabilir.

Güneş alerjisinin belirtileri gösteren birtakım hastalıklar vardır. Bunlar  

Polimorf ışık erüpsiyonu, 

Lupus eritematozus, 

İlaca bağlı fotosensitivite,

Foto kontakt dermatiti içerir. 

Güneş alerjisinin tedavisi nasıl yapılır?

Güneş ürtikerinin tedavisi için rastgele bir kılavuz yoktur. Değişken muvaffakiyet ile farklı tedaviler kullanılmıştır. Geniş spektrumlu güneş kremleri ve koyu renkli giysiler kullanılarak güneşe maruz kalmadan kaçınmanın yanı sıra güneş ışınlarından korunma mantıklı olarak önerilir.

İlaç tedavisi olarak antihistaminikler sıklıkla kullanılan ilaçtır. Birçok vakit rahatlama sağlayabilirler, lakin çoklukla daha yüksek dozlar gerektirirler. Güneş ürtikerinde kızarıklığa antihistaminiklerin hiçbir tesiri yoktur. Kızarıklık ve yanmayı rahatlatmak için losyonlar kullanılabilir. 

Güneş ışığına toleransı geliştirmek için fototerapi (UVA, UVB, görünür ışık) ve fotokemoterapi (PUVA) kullanılabilir. Bu tolerans geliştirme süreci, tesir spektrumuna ve en az ürtiker dozuna dayanmalıdır. PUVA, tek başına fototerapiden daha uzun periyodik bir cevap veriyor üzere görünmektedir.

Güneş ürtikeri düzelir mi?

Güneş ürtikeri, tam olarak anlaşılamayan gizemli bir hastalıktır. Teşhis kolay olsa da tedavisi zordur. Güneş ürtikeri çoklukla otuzlu yaşlarda gelişir ve kronik bir hastalık halini alır. Tedavi ile tüm hastalar düzelmeyebilir.

Bizatihi düzelme mümkünlüğü, güneş alerjisi başlangıcından sonraki 5 yılda yüzde 15 ve 10 yıl sonra yüzde 25 olarak kestirim edilmiştir. Genel olarak, şiddetli ürtikerli hastalar düzelme mümkünlüğü düşüktür. Birçok hasta kapalı yerde kısıtlanır ve hayat kalitesi düşüktür.

Tedavi edilmezse ne olur?

Güneş ürtikerinin tip 1 çok hassaslık tepkisinden kaynaklandığı düşünüldüğünden, şiddetli güneş ürtikeri atakları bayılma nöbetlerine, nefes sıkışmasına ve hatta önemli alerji belirtilerine yol açabilir.

Güneş alerjisinden korunma yolları

Güneşe maruz kalmanızı sınırlayın ve bilhassa güneşin en güçlü olduğu 10: 00-16: 00 saatleri ortasında güneşten uzak durun. 

Kızarıklığınız belli bir ilaçla ilgiliyse, alerji uzmanınızla irtibata geçin.

Uzun kollu, uzun pantolonlar yahut uzun etekler üzere azamî müdafaaya sahip, yakından dokunmuş giysiler giyin.

UV muhafaza faktörünü güneş kremlerinden daha yeterli engelleyen 40’ın üzerinde UPF muhafaza faktörüne sahip giysiler giymeyi düşünün.

Açıkta kalan cilde geniş spektrumlu bir güneş kremi sürün ve tertipli olarak tekrar uygulayın.

Dışarıdayken güneş gözlüğü ve geniş kenarlı bir şapka takın; güneş şemsiyesi kullanın.

Sonuç olarak:

Güneş alerjisi, ender görülen bir kurdeşen çeşididir ve tam olarak anlaşılamayan gizemli bir hastalıktır. 

Güneş ürtikerinin tedavisi için rastgele bir kılavuz olmadığını bilmek gerekir. 

Güneş ışınlarından kaçınmak için gerekli tedbirlerin alınması gerekir. 

Tedavide yüksek doz antihistaminikler kullanılabilir. 

Ciltteki yanma ve kızarıklığı gidermek için losyonlar kullanabilirsiniz. 

Klâsik tedavide başarısız olanlar fototerapi, fotokemoterapi ve biyolojik casuslarla tedavi edilebilir. 

Genel olarak, şiddetli ürtikerli hastalar için hastalığın gidişatı berbattır; birçok hasta kapalı yerde kısıtlanır ve düşük bir hayat kalitesine yol açar. 

Güneş ürtikerinin çoklukla uzun müddet devam eder. 

Hibya Haber Ajansı

Yorumlar (Yorum Yapılmamış)

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.