Hızlı nüfus artışı doğal çevreyi olumsuz etkiliyor!

Hızlı nüfus artışı doğal çevreyi olumsuz etkiliyor!

İnsan nüfusu arttıkça ve gelişimi sürdükçe doğal etraf de değişime uğruyor. Süratli nüfus artışı, artan
Ana Sayfa Sağlık 9 Haziran 2021 42 Görüntüleme

Kadın hastalığı olarak biliniyor, ancak…

Çağımızın kıymetli sıhhat sorunlarından biri olarak tanımlanan ‘fibromiyalji’ dünya nüfusunun yüzde 4’ünü etkileyecek kadar yaygın görülen bir hastalık. Yorgunluk, uyku bozukluğu, hafıza ve his durum meselelerinin eşlik ettiği yaygın kas-iskelet sistemi ağrısıyla ömür kalitesini epeyce düşürebiliyor. Ülkemizde her yıl yaklaşık 100 bin şahsa ‘fibromiyalji’ tanısı konuyor ve hastalığın tanınmasıyla bu sayının her yıl artacağı düşünülüyor. Birçok belirtiyle seyredebilmesi ve birden fazla hastalıkları taklit edebiliyor olması nedeniyle teşhis konulması ise 10 yılı bulabiliyor.

Acıbadem Dr. Şinasi Can (Kadıköy) Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Emrullah Hayta, toplumda bayan hastalığı olarak bilinmesine rağmen fibromiyaljinin aslında erkekleri de tehdit ettiğine dikkat çekerek, “Son yıllarda yapılan çalışmalar, fibromiyaljinin erkeklerde de sık görüldüğünü ortaya koyuyor. Hatta kimi epidemiyolojik çalışmalar neredeyse bayanlar ile tıpkı sıklıkta görüldüğünü bildiriyor. Bu sıklık bayanlarda yüzde 3.8-4.8 erkeklerde de yüzde 1.6-4.8 oranında değişiyor. Türkiye’de de 600 bin ile bir milyon ortasındaki erkeğin fibromiyalji hastası olduğu varsayım ediliyor.” diyor. Fibromiyaljinin bayan hastalığı olarak düşünülmesinin en kıymetli nedenleri ise erkeklerin ağrı semptomlarıyla doktora başvurmada bayanlara nazaran daha isteksiz davranmaları ve teşhis için kural görülen bedendeki hassas nokta sayısının erkeklerde daha az olması. Fakat 2010 yılında revize edilen teşhis protokolünün kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte artık daha fazla erkeğe fibromiyalji tanısı konuluyor.

Pandemi devrinde arttı!

Covid-19 pandemi sürecinde fibromiyalji teşhis edilen erkeklerin sayısında artış yaşandığını belirten Doç. Dr. Emrullah Hayta, şöyle devam ediyor: “Bu artışın, pandemi şartlarında barizleşen gelecek derdi, konutta ergonomik olmayan şartlarda çalışmak zorunda kalmak, hareketsizlik ve gerilim üzere nedenlerden kaynaklandığı düşünüyoruz. Tedavi olmayan ya da teşhis konulamayan erkek hastalar günlük iş hayatlarında ve toplumsal etraflarında epeyce zorlanabiliyor. O denli ki iş yerindeki randıman ve performans yüzde 50 üzere önemli oranda azalabiliyor.”

Bayanlarda yaygın ağrı, erkeklerde depresyon

Kaslarda ve yumuşak dokularda gelişen ‘ağrı’ en sık görülen belirti olsa da, fibromiyalji hastalarında birçok beden sistemine ilişkin bulgular gelişebiliyor. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Emrullah Hayta fibromiyalji semptomlarının erkeklerde bayanlara nazaran biraz farklılık gösterdiğini belirterek, bu belirtileri şöyle sıralıyor: “Kadınlarda yaygın ağrı, yorgunluk, sabahları dinlenmemiş olarak uyanmak, gerilimli ruh hali ve unutkanlık üzere belirtiler ön planda oluyor. Erkeklerde ise en sık depresyon, anksiyete, omurga ağrısı, yorgunluk ile uyku bozukluğu şikayetleriyle karşılaşıyoruz. Erkeklerde omurga ağrısının bir nedeni olarak fibromiyaljinin akla gelmemesi ise malesef bu hastalarda başarısız omurga cerrahisine neden olabiliyor”

Gerilim altındaysanız, dikkat!

Fibromiyalji, beyin ile omuriliğin ağrılı ve ağrısız sinyalleri sürece yeteneğinde bozulma sonucu oluşuyor. Ağrılı ve ağrısız uyarana karşı artmış olan hassaslığın nedeni bugün tam bilinmese de, hangi bireylerin fibromiyalji için risk altında oldukları iddia edilebiliyor. Örneğin ailesinde fibromiyalji hikayesi olanlarda, sık sık viral enfeksiyon geçirenlerde, fizikî ya da duygusal travma yaşayanlarda, hassas ve mükemmeliyetçi kişilik yapısına sahip gerilimli şahıslarda fibromiyalji daha sık görülüyor.

Tedavi şikayetleri hafifletiyor

Fibromiyaljinin günümüzde bilinen kesin bir tedavisi yok. Kronik bir hastalık olduğu ve pek çok alanda şikayete yol açtığı için fibromiyalji hastalarında tedavi planlaması yapılırken multidisipliner bir yaklaşıma muhtaçlık duyuluyor. Gerilimle baş etme yolları, uyku hijyeni, hakikat beslenme, bilişsel terapi, kronik ağrıya yönelik ilaçlar, fizik tedavi, ömür kalitesini artırmaya yönelik antrenmanlar ile alternatif tıp uygulamaları (akupunktur, masaj, spa terapisi, yoga, meditasyon) fibromiyaljinin tedavi metotlarını oluşturuyor. Fibromiyalji tedavisinde yalnızca ilaç kullanımı, beslenme alışkanlığında değişiklik yapılması ya da alternatif tıp metotları üzere farklı yaklaşımlardan faydalanmak bulguların hafiflemesi için kâfi olmayabiliyor. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Emrullah Hayta tedavinin hastaların şikayetlerine yahut hakim olan semptomlarına nazaran planlandığını belirterek, “Fibromiyaljide birçok tedavi prosedürünü başlangıçta bir arada kullanıp, ilerleyen vakitte hakim olan semptoma nazaran çeşitli metotları ekleyerek ya da çıkararak bu hastalığın bulgularını büyük ölçüde giderebiliyoruz” diyor.

Akdeniz tipi beslenin

Doç. Dr. Emrullah Hayta fibromiyalji hastalarına yönelik ülkü bir beslenme tipinin ve hastalığa mahsus bir diyetin olmadığını belirterek, kelamlarına şöyle devam ediyor: “Aşırı kilo ve birtakım yağlar hudut hücrelerinde direkt yahut dolaylı olarak oksidatif gerilim oluşturarak ağrı eşiğini düşürebiliyor. Kilo kaybına yönelik diyetler, Akdeniz tipi beslenme, C, D ve E vitamini, beta-karoten üzere antioksidan yiyecekleri tercih etmek üzere yaklaşımlar fibromyalji hastalarında gerçek beslenmeye yönelik adımlar olarak sayılabilir. Akdeniz tipi beslenen hastalarda tedaviye daha kolay cevap alındığını hatırlatan Doç. Dr. Emrullah Hayta, bununla birlikte kafein ve alkol tüketiminin sonlandırılmasının fibromiyalji semptomlarında azalmaya yardımcı olabildiğini söylüyor. Aspartam, mısır şurubu ve monosodyum glutamat katkılı yiyecekler ile araşidonik asit içeren besinler, yumurta sarısı ve et ise ağrı eşiğini olumsuz istikamette etkileyebiliyor. Hasebiyle bu tıp yiyeceklerden kaçınmak faydalı olabiliyor.

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı

Yorumlar (Yorum Yapılmamış)

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.